هدایت الکتریکی خاک (ec)

هدایت الکتریکی خاک

در خاک هدایت الکتریکی (ec)  میزان توانایی خاک برای هدایت جریان الکتریکی را نشان می دهد در واقع می توان گفت نشان دهنده میزان املاح هادی موجود در محلول خاک است بنابراین تأثیر ویژه‌ای روی ویژگی‌های خاک به ویژه حاصلخیزی آن دارد.

در واقع می توان گفت که هدایت الکتریکی شاخص از میزان دسترسی به مواد مغذی در خاک است هر چقدر EC بالاتر باشد ذرات با بار منفی در خاک بیشترند یعنی ذرات ارگانیک و رسی بنابراین کاتیون ها نیز در خاک بیشتر می‌شوند که دارای بار مثبت هستند یعنی سدیم، آمونیوم، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، هیدروژن، آهن، آلومینیوم، مس، روی، منگنز و غیره که مثال هایی از کاتیون های مفید برای گیاهان هستند.

البته واضح هست که مانند بسیاری از ویژگی‌های دیگر هدایت الکتریکی نیز نباید خیلی بالا برود.  محدوده نرمال و بهینه‌ی EC برای خاک بین ۱۱۰ تا ۵۷۰ میلی زیمنس بر متر است.

اگر هدایت الکتریکی خاک پایین تر از این حد باشد نشان دهنده های کمبود مواد مغذی در خاک است از سوی دیگر  بالاتر بودن آن  نیز نشان دهنده وجود انسان بسیار زیاد است که  هر دو می توانند آسیب زننده باشد.  معمولاً در خاک های شنی میزان هدایت الکتریکی کم است و در مقابل در خاک های رسی هدایت الکتریکی بالا می رود.

از جمله عواملی که روی هدایت الکتریکی خاک تاثیر می گذارند می‌توان به بافت خاک شوری و رطوبت خاک اشاره کرد.

 تاثیر بافت خاک در  هدایت الکتریکی

  •   اگر به بخواهیم یک معیار کلی معرفی کنیم هدایت الکتریکی شن بین ۱ تا ۱۰ ms/m است  یعنی هدایت الکتریکی بسیار کم
  •  هدایت الکتریکی سیلت  بین ۸ تا ۸۰ ms/m  است یعنی هدایت الکتریکی نصف سن متوسط
  •  و در نهایت هدایت الکتریکی رس بین ۲۰ تا ۸۰۰ ms/m است یعنی هدایت الکتریکی بالا

حال با توجه به مواد موارد ذکر شده و اینکه خاک شما چند درصد شنی یا رسی و سیلتی است  می‌توان میزان هدایت الکتریکی خاک را  تخمین زد. به تبع خاک های شنی ظرفیت کمی برای حفظ و نگهداری از مواد مغذی دارند و  نسبت به سیلت و روز مواد مغذی خود را بسیار زودتر از دست می دهند.

در مقابل خاک های رسی یا سیلتی  توانایی بالاتری برای نگه داشتن کاتیون ها دارند و مواد مغذی کمتری را از دست می دهند  و اثر آبشویی در آن ها کمتر است  فلذا در این خاک ها باید از کود کمتری استفاده شود.

در صورتی که از بافت های بسیار سنگین باشد این در خاک های رسی و یا بافت خاک بسیار سبک باشد یعنی خاک های شنی می‌توان با استفاده از اضافه کردن بعضی از مواد به خاک، بافت آن را اصلاح کرد.

از جمله موادی که می‌توان برای اصلاح بافت خاک در خاکهای شنی استفاده کردم به کمپوست و  کودهای دامی پوسیده اشاره کرد.  البته در زمان اصلاح خاک باید به میزان شوری خاک نیز توجه کرد که در قسمت بعد به این موضوع میز می پردازیم.

همچنین در خاک های رسی و سنگین  نیز می‌توان از مواد آلی و کودهای حیوانی  و همچنین گیاهان سبز و کود برگ  استفاده کرد اما باید دقت کنید که از متراکم کردن به فشردن این مواد جلوگیری کنید.

علاوه بر این می توانید روی سطح خاک رسی را با مواد کمپوستی دیر رس مثل خاک ارده و تراشه چوب بپوشانید.  که این مواد به مرور به زیر خاک می روند و با خاک رس ترکیب شوند باعث اصلاح تدریجی خاک می شوند.

 شوری خاک و هدایت الکتریکی

هدایت الکتریکی خاک اغلب به عنوان معیاری از شوری نیز لحاظ می شود.  هرچی هدایت الکتریکی خاک بیشتر باشد نشان دهنده بالاتر بودن شوری خاک است  چنانچه مقدار هدایت الکتریکی خاک بسیار کم باشد یعنی بین ۰ تا ۲۰۰ ms/m نشان دهنده ی این است که خاک بدون شوری ست.

سدیم نقش زیادی در شوری خاک دارد بخصوص اگر مقدار آن بیش از ۱۰۰ میلی گرم  در هر کیلوگرم خاک باشد.  در صورتی که شوری خاک زیاد باشد می توان با اضافه کردن گوگرد یا گچ به خاک میزان شوری خاک را تعدیل کرد.  همچنین روش های دیگری مثل زهکشی، آبیاری مناسب، استفاده از کود مناسب و… شوری خاک را کاهش داد. برای خواندن مطلاب کامل تر راجع به روش های رفع شوری می توانید به مقاله ۵ روش برای کنترل شوری خاک مراجعه کنید.

شوری خاک تاثیرات بسیار مخربی روی گیاهان دارد چرا که جذب آب و مواد مغذی را به شدت کاهش می دهد و باعث می شود گیاه کم کم خشک و پلاسیده شود. در این زمان نیاز به آبیاری بیشتر است و این آبیاری بیشتر باز هم مواد غذایی موجود در خاک را کاهش می دهد.

فلذا در کنار تلاش برای رفع شوری باید توجه کرد که نیاز به  کود و عناصر  N، P، K و Zn نیز بیش از پیش احساس می شود.  تا بتواند نیاز غذایی گیاه را تامین کند. شما می توانید با کارشناسان سایت ماه کشت در این مورد مشورت بگیرید و کود مناسب خاک خود را تهیه کنید.

 

اندازه گیری EC خاک

یکی از روش های اندازه گیری در محل هدایت الکتریکی خاک، روش تماس مستقیم الکترود ها با خاک است که به آن روش ونر می گویند. همانطور که گفته شد هدایت الکتریکی ظاهری خاک را به عواملی نظیر رطوبت، درصد رس و فشردگی خاک بستگی دارد. این روش نیز بر همین اصول بنا شده ست.

روش دیگر روش غیر مستقیم و آزمایشگاهی ست. در این روش یک نمونه از خاک شما می گیرند و آن را در آزمایشگاه آزمایش می کنند و هدایت الکتریکی آن را اندازه می گیرند.

در روش غیر مستقیم EC  بوسیله دستگاهی بنام EC سنج اندازه گیری می شود  که حاوی یک مقاومت سنج ، یک منبع جریان یا نیروی محرکه،یک الکترود شیشه ای می باشد. الکترود شیشه ای ساحتمان ساده ای دارد که ته آن باز است. این الکترود را داخل محلول قرار می دهیم.

دستگاه سنجش هدایت الکتریکیدر انتهای الکترود دو صفخه پلاتینی روبروی هم قرار گرفته اند به فاصله یک سانتیمتری که یکی به قطب مثبت و دیگری به قطب منفی وصل است. الکترود تاجایی در محلول قرار می گیرد که سطح پلاتین ها کاملاً پوشانده شود. همچنین سطح پلاتین یک سانتی متر مربع می باشد برای شروع کار با .EC سنج ، آن را کالیبره کرده برای این کار از محلول های استاندارد KCL با غلظت های زیر دمای c استفاده ۲۵ کرد. بایستی توجه کرد که این دستگاه در دمای ۲۵ درجه سانتی گراد کالیبره شده است واگر دما بیشتر یا کمتر از آن باشد. تصحیح را باید انجام دهیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *