راهنمای انتخاب کود مناسب برای زعفران
یکی از فاکتورهایی که مزارع زعفران را از سایر مزارع جدا می‌کند، برنامه کود مناسب برای زعفران است. بهترین کود زعفران کودی است که بتواند تمام نیازهای تغذیه‌ای پیاز و خاک را پاسخ دهد و از طرف دیگر منجر به افزایش وزن پیاز زعفران شود. مزارع شاخص زعفران مزارعی هستند که در هر هکتار بیش از 20 کیلوگرم زعفران برداشت می‌کنند که این مقدار 5 برابر میانگین کشوری است.
برای اینکه بتوانیم یک مزرعه شاخص زعفران را ایجاد کرده و مدیریت کنیم باید ابتدا خاک را با بهترین کود برای زعفران غنی کنیم و سپس با یک برنامه کودی متعادل اقدام به مدیریت مزرعه زعفران خود بکنیم تا بتوانیم بازدهی قابل توجهی را به دست بیاوریم.
کود مناسب برای زعفران
به طور کلی برای کشت زعفران دو دسته کوددهی داریم که شامل کود پایه زعفران و کودهای تقویتی می‌شود. کود پایه زعفران در ابتدای کشت و سپس هر 2 یا 3 سال یک‌بار انجام می‌شود و کوددهی تقویتی که شامل کود زاچ آب و محلول پاشی هاست هر ساله و بعد از برداشت انجام می‌شود.
برنامه کودهای تقویتی برای زعفران
در کود دهی تقویتی اندازه یکسان برای تمامی مزارع زعفران وجود ندارد، و هر مزرعه ای با توجه به شرایط آب و هوایی و ارتفاع آن از سطح دریا فرمول‌های کودی متفاوتی خواهد داشت. گاهی در یک منطقه کمبود شدید عناصر ریزمغذی وجود دارد و گاهی کمبود گوگرد، پس بهترین راه برای تعیین برنامه کودی یک مزرعه انجام آزمایش خاک در کشاورزی است و اگر امکان انجام آزمایش را نداشتید می‌توانید از فرمول عمومی و کامل استفاده کنید.
برنامه کود مناسب برای زعفران
کوددهی پایه زعفران شامل کود حیوانی و کودهای پایه دیگر مانند سوپر فسفات تریپل، سولفات پتاسیم گرانوله و گوگرد بنتونیت دار استفاده می‌شود. برای کود حیوانی بهتر است از کود گاوی پوسیده شده استفاده کنید تا منجر به تکثیر علف‌های هرز در مزرعه و آسیب به بافت خاک نشود. در مورد میزان استفاده از کودهای پایه نیز به شکل زیر عمل کنید: (در هر هزار متر)
کود گاوی پوسیده 4 تن
25 کیلوگرم سولفات
25 کیلوگرم سوپر فسفات تریپل
50 کیلوگرم گوگرد بنتونیت‌دار
بهترین زمان انجام کوددهی پایه نیز در تابستان و پیش از انجام شخم است. در واقع می‌توانید حدود یک ماه پیش از زمان کشت زعفران اقدام به کوددهی پایه زعفران بکنید و خیالتان راحت باشد که از بهترین کود برای زعفران استفاده کرده‌اید.
مراحل کود دهی تقویتی مزرعه زعفران
بطور کلی مراحل کوددهی تقویتی مزرعه زعفران شامل موارد زیر است:
کود زاچ آب
زاچ آب نام مرحله‌ای از آبیاری و کوددهی است که بلافاصله پس از پایان برداشت گل‌های زعفران انجام می‌شود و انجام آن برای تقویت پیازهای زعفران و تکثیر آن‌ها ضروری است.
در این مرحله از کوددهی هنوز ریشه‌های پیاز مادری فعال هستند و می‌توانند عمل جذب را انجام دهند و شما حتما می‌دانید که بهترین روش جذب مواد غذایی جذب ریشه‌ای است. انجام دقیق این مرحله از کوددهی و استفاده از بهترین کود برای زعفران می‌تواند منجر به افزایش 30 درصدی گل در سال آینده شود.
کودهای محلول پاشی زعفران
دومین مرحله از کود دهی تقویتی مزرعه زعفران محلول پاشی است. در محلول پاشی‌ها که از دی ماه و همزمان با تحلیل رفتن ریشه پیاز مادری آغاز می‌شود مواد مغذی لازم جهت بزرگ شدن پیازهای دختری تکثیر شده را استفاد می‌کنیم. در واقع پس از پایان گلدهی، پیازهای زعفران وارد فاز تکثیر خود می‌شود و شروع به تولید پیازهای دختری می‌کنند.
در این حین خود پیاز مادری زعفران به تدریج از بین می‌رود و ریشه‌های آن نیز غیرفعال می‌شود. این شرایط در اواسط دی‌ماه اتفاق می‌افتد و این در حالی است که پیازهای دختری به تازگی تکثیر شده‌اند و هنوز کوچک هستند. در حالی که ریشه‌های پیاز مادری غیرفعال هستند امکان تغذیه‌ی ریشه‌ای پیازهای دختری وجود ندارد، پس باید برای درشت کردن پیازهای زعفران اقدام به محلول‌پاشی کنیم.
نحوه محلول پاشی زعفران
اگر زمین شما دارای متراژ بالایی است شما می‌توانید از تراکتورهایی که دستگاه سم‌پاش و محلول‌پاش را حمل می‌کنند استفاده کنید و اگر متراژ زمین شما پایین است، دستگاه های محلول پاش دستی گزینه بسیار مناسبی برای این کار است. همچنین اگر در باغچه یا گلدان اقدام به کشت زعفران کرده‌اید می‌توانید از اسپری‌های شیشه‌شور به عنوان ابزار محلول پاشی استفاده کنید.
محلول پاشی در 4 مرحله صورت میگیرد که حتما باید در هوای آفتابی انجام شود و دمای هوا بالای 15 درجه باشد تا محلول به صورت کامل جذب خاک و پیاز زعفران شود.
هدف از انجام مراحل مختلف محلول پاشی
در مرحله اول با افزودن مقادیر بالایی از نیتروژن به مزرعه می‌توانیم منجر به رشد برگ‌های زعفران و افزایش طول آن‌ها شویم و در واقع هر چه طول برگ‌های زعفران بیشتر باشد عمل جذب بیشتر خواهد بود و در نهایت پیاز درشت‌تر خواهد شد. کود اسید‌آمینه در تمامی مراحل محلول‌پاشی به منظور افزایش جذب دیگر عناصر استفاده می‌شود و تاثیر بسیار زیادی در رشد گیاه دارد.
کود آهن به منظور درشت شدن کلاله زعفران در سال های بعد استفاده می‌شود و تاثیر زیادی در افزایش کیفیت زعفران و فروش آن خواهد داشت. سعی کنید از کود اوره به کمترین میزان ممکن استفاده کنید و ترکیبی از کودهای تقویتی را برای تکمیل فرایند رشد مزرعه مورد استفاده قرار دهید.